Mątwa japońska Sepia esculenta to jedno z najbardziej charakterystycznych i gospodarczo ważnych głowonogów Azji Wschodniej. Ten niezwykle plastyczny mięczak, zdolny do błyskawicznej zmiany barw i wzorów na ciele, od wieków stanowi istotny element kuchni, rybołówstwa oraz badań naukowych w regionie zachodniego Pacyfiku. Choć dla wielu osób pojęcie mątwy kojarzy się jedynie z kolejnym owocem morza, w rzeczywistości kryje się za nim fascynująca biologia, złożone zachowania i znaczący wpływ na ekosystemy przybrzeżne oraz na kulturę kulinarną Japonii, Chin i Korei.
Charakterystyka biologiczna mątwy japońskiej
Mątwa japońska należy do typu mięczaków (Mollusca), gromady głowonogów (Cephalopoda) i rodziny Sepiidae. Jest bliską krewną kalmarów i ośmiornic, ale posiada kilka cech typowych wyłącznie dla mątw, z których najważniejszą jest wewnętrzna, porowata płytka zwana sepią lub kością mątwy. Ta struktura pełni funkcję narządu hydrostatycznego – dzięki systemowi komór powietrznych i mineralnej budowie pozwala zwierzęciu precyzyjnie regulować pływalność w słupie wody.
Sepia esculenta osiąga zazwyczaj długość ciała od 15 do 25 cm, choć niektóre osobniki mogą być nieco większe. Ciało ma kształt owalny, lekko spłaszczony, przykryty płaszczem otaczającym trzewia. Z przodu ciała znajduje się głowa z dobrze wykształconymi oczami i wieńcem dziesięciu ramion. Osiem z nich to krótsze ramiona chwytne, a dwa – dłuższe, chowane w specjalnych kieszeniach, służące do błyskawicznego wystrzeliwania w kierunku ofiary. Na ramionach znajdują się rzędy przyssawek, które zapewniają mocny chwyt zdobyczy.
Oczy mątwy japońskiej są duże, o skomplikowanej budowie, zdolne rejestrować subtelne kontrasty i ruch w wodzie. Co ciekawe, choć gatunek ten postrzega świat w odcieniach szarości, jego zdolność do zmiany barw na skórze jest niezwykle rozwinięta. Jest to możliwe dzięki komórkom barwnikowym (chromatoforom) oraz głębiej położonym irydoforom i leukoforom, które nadają skórze metaliczne refleksy i jasne plamy. Dzięki temu mątwa może w ułamku sekundy przybierać skomplikowane wzory maskujące, ostrzegawcze lub sygnałowe.
Ubarwienie ciała Sepia esculenta jest zmienne: od oliwkowobrązowego przez żółtobrązowe po szarawe, często z plamistym deseniem na grzbiecie. Brzuch bywa jaśniejszy, co ma znaczenie przy maskowaniu sylwetki na tle powierzchni wody. W spoczynku mątwa japońska może wyglądać niepozornie, jednak podczas zalotów lub w obliczu zagrożenia na skórze pojawiają się gwałtowne zmiany barw i pulsujące pasy, które odgrywają rolę w komunikacji oraz odstraszaniu potencjalnych wrogów.
Mątwy, w tym Sepia esculenta, mają również charakterystyczny lejek (siphon), umieszczony pod głową, którym wyrzucają wodę, uzyskując napęd odrzutowy. To pozwala im wykonywać szybkie zrywy – przydatne zarówno podczas polowania, jak i ucieczki. W ich ciele znajduje się także woreczek z atramentem, zawierający ciemny pigment bogaty w melaninę. W razie zagrożenia mątwa wypuszcza do wody obłok atramentu, który maskuje jej ruch i dezorientuje napastnika.
Występowanie i środowisko życia Sepia esculenta
Naturalny zasięg występowania mątwy japońskiej obejmuje zachodnią część Oceanu Spokojnego. Najwięcej populacji obserwuje się w wodach przybrzeżnych Japonii, w tym w Morzu Japońskim, Morzu Wschodniochińskim i Morzu Żółtym. Gatunek ten spotykany jest również u wybrzeży Korei oraz Chin, zwłaszcza na szelfach kontynentalnych, gdzie rozpościerają się rozległe, stosunkowo płytkie obszary o bogatej faunie dennej.
Sepia esculenta preferuje głębokości od kilkunastu do około 150 metrów, wybierając przede wszystkim muliste, piaszczyste lub mieszane dna, na których może się skutecznie kamuflować. Mątwa ta chętnie przebywa w rejonach obfitujących w drobne skorupiaki, ryby denne i wieloszczety, które stanowią jej główny pokarm. Niektóre populacje wykazują sezonowe migracje – w okresie rozrodczym osobniki dorosłe przemieszczają się bliżej brzegu, na płytsze wody, często w okolice skaliste i porośnięte roślinnością morską, gdzie łatwiej jest złożyć jaja.
Warunki środowiskowe w rejonie występowania mątwy japońskiej są stosunkowo zróżnicowane: od chłodniejszych prądów Morza Japońskiego po cieplejsze wody Morza Wschodniochińskiego. Gatunek ten dobrze znosi umiarkowane wahania temperatury oraz zasolenia, co przekłada się na jego zdolność do zasiedlania różnych siedlisk przybrzeżnych. Dno zamieszkiwane przez Sepia esculenta bywa dodatkowo ustrukturyzowane – obecność skał, zatopionych przedmiotów, muszli czy roślinności morskiej zwiększa liczbę kryjówek, co sprzyja przetrwaniu i skutecznemu polowaniu.
Mątwa japońska pełni istotną rolę w lokalnych ekosystemach jako średnie ogniwo troficzne. Z jednej strony jest efektywnym drapieżnikiem drobnych zwierząt dennych, z drugiej – ważnym składnikiem diety większych ryb, delfinów czy ptaków morskich. Zmiany liczebności jej populacji mogą wpływać na strukturę całych zespołów bentosowych i pelagicznych, a intensywne połowy wymagają prowadzenia dokładnego monitoringu, aby nie naruszyć równowagi ekologicznej w regionie zachodniego Pacyfiku.
Cykl życiowy, rozmnażanie i zachowania
Cykl życiowy Sepia esculenta jest relatywnie krótki – większość osobników żyje około jednego, maksymalnie dwóch lat. Jest to cecha wspólna dla wielu głowonogów, które charakteryzują się szybkim tempem wzrostu, wczesnym dojrzewaniem płciowym i intensywnym rozrodem. W wodach Japonii sezon godowy mątwy japońskiej przypada zwykle na wiosnę i początek lata, choć lokalne warunki środowiskowe mogą nieco modyfikować ten okres.
Podczas rozrodu mątwy migrują w stronę płytszych wód przybrzeżnych. Tam samce i samice uczestniczą w skomplikowanych rytuałach godowych, w których kluczową rolę odgrywa wizualna komunikacja. Samce prezentują dynamiczne wzory na skórze – pulsujące pasy, fale barwne, naprzemienne rozjaśnianie i przyciemnianie części ciała – aby zwrócić na siebie uwagę samicy i odstraszyć rywali. Niektóre osobniki stosują strategię „satelitarną”: udają samice lub trzymają się na obrzeżach grupy, próbując dyskretnie zbliżyć się do partnerki w chwili nieuwagi dominującego samca.
Zapłodnienie u mątw jest wewnętrzne. Samiec wykorzystuje jedno ze swoich ramion, przekształcone w tzw. ramię kopulacyjne (hektokotylus), aby przenieść pakiety spermy (spermatofory) w okolice otworu płciowego samicy. Po udanej kopulacji samica przystępuje do składania jaj, które umieszcza na twardych podłożach – kamieniach, muszlach, fragmentach roślin czy sztucznych konstrukcjach (np. elementach sieci rybackich). Jaja są otoczone galaretowatą, później twardniejącą osłonką, często zabarwioną na ciemniejszy kolor, co pomaga w ich maskowaniu.
W zależności od temperatury wody rozwój embrionalny może trwać od kilku do kilkunastu tygodni. Z jaj wykluwają się miniaturowe mątwy, które już na wczesnym etapie życia mają dobrze rozwinięte narządy zmysłów, aparat chwytno-pokarmowy oraz zdolność do kamuflażu. Młode Sepia esculenta szybko rosną, intensywnie żerując na drobnych bezkręgowcach i larwach ryb. W ciągu kilku miesięcy osiągają rozmiary pozwalające im pełnić rolę efektywnych drapieżników w przybrzeżnych ekosystemach.
W zachowaniach mątwy japońskiej wyróżnia się wysoki stopień złożoności. Badania nad innymi przedstawicielami rodzaju Sepia wskazują, że mątwy są zdolne do uczenia się, rozwiązywania prostych zadań, zapamiętywania bodźców i adaptacyjnej zmiany strategii żerowania czy unikania drapieżników. Zdolności te wynikają z dobrze rozwiniętego układu nerwowego i dużego mózgu w stosunku do masy ciała. Uważa się, że również Sepia esculenta posiada zaawansowane zdolności poznawcze, co czyni ją interesującym obiektem badań neurobiologicznych i behawioralnych.
Znaczenie gospodarcze i przemysłowe
Mątwa japońska ma ogromne znaczenie dla przemysłu rybnego w krajach Azji Wschodniej. W Japonii, Chinach i Korei stanowi jeden z ważnych gatunków poławianych w przybrzeżnych łowiskach. Połowy prowadzone są zarówno przez flotę przybrzeżną, jak i mniejsze jednostki rybackie, często z wykorzystaniem sieci skrzelowych, niewodów oraz pułapek dennech. Sepia esculenta trafia na lokalne rynki jako świeży produkt spożywczy, ale jest też przetwarzana i eksportowana.
Mięso mątwy japońskiej jest cenione za delikatną strukturę, wyraźny, lekko słodkawy smak oraz wysoką zawartość białka przy stosunkowo niskiej ilości tłuszczu. Stanowi ważny składnik kuchni japońskiej, gdzie bywa serwowane grillowane, smażone w tempurze, gotowane w potrawkach, a także jako składnik sushi i sashimi (choć częściej wykorzystuje się inne gatunki mątw i kalmarów, Sepia esculenta również znajduje zastosowanie). W Chinach i Korei mięso mątw jest często suszone lub marynowane, co pozwala na długotrwałe przechowywanie i transport.
Poza samą tuszą mątwy wykorzystuje się także inne jej części. Woreczek z atramentem zawiera ciemny pigment, który od wieków stosowany był jako naturalny barwnik. Obecnie atrament mątwy i kalmarów stanowi ceniony dodatek kulinarny, nadając potrawom charakterystyczną czarną barwę i specyficzny smak o nutach umami. Atrament Sepia esculenta może być wykorzystywany w kuchni do barwienia makaronu, ryżu, sosów oraz różnych dań fusion, które łączą tradycję kulinarną Azji i Europy.
Istotnym produktem ubocznym jest także kość mątwy – sepiowa płytka zbudowana z węglanu wapnia. W tradycji europejskiej kości mątw wykorzystywano m.in. jako materiał do szlifowania, w złotnictwie (do wytwarzania form odlewniczych) oraz jako dodatek mineralny dla ptaków (szczególnie papug i kanarków) jako źródło wapnia i materiał do ścierania dzioba. Choć Sepia esculenta występuje przede wszystkim w Azji, handel suszonymi kośćmi mątw obejmuje często wiele gatunków, w tym importowanych z różnych części świata.
Dla przemysłu rybnego mątwa japońska ma dodatkową wartość jako gatunek sezonowy, pozwalający uzupełniać ofertę w okresach mniejszych połowów innych ryb czy głowonogów. Jej relatywnie szybki wzrost i krótki cykl życiowy sprawiają, że przy odpowiednim zarządzaniu zasobami może być uważana za stosunkowo „odnawialne” źródło białka. Z drugiej strony, intensywne i mało kontrolowane połowy mogą prowadzić do spadków liczebności lokalnych populacji, co wywołuje konieczność wprowadzania limitów, okresów ochronnych czy wyznaczania obszarów zamkniętych dla połowów.
Znaczenie kulinarne i wartość odżywcza
W kuchni krajów Azji Wschodniej mięso mątwy japońskiej cenione jest nie tylko za smak, ale również za wartości odżywcze. Jest bogatym źródłem wysokiej jakości białka, dostarcza także istotnych ilości witamin z grupy B (w tym B12), selenu, fosforu oraz jodu. Zawartość tłuszczu jest niewielka, ale korzystny jest profil kwasów tłuszczowych – obecne są w nim nienasycone kwasy tłuszczowe, w tym kwasy omega-3 o potencjalnym znaczeniu ochronnym dla układu sercowo-naczyniowego.
W Japonii mątwa japońska może trafiać do tradycyjnych potraw takich jak nimono (dania duszone), yakimono (potrawy grillowane) czy nabemono (garnki jednogarnkowe). Pokrojone w krążki lub paski mięso mątwy poddaje się krótkiej obróbce termicznej, dzięki czemu pozostaje jędrne, lecz nie gumowate. Z kolei dłuższe duszenie w sosach sojowych, z dodatkiem mirinu i sake, pozwala uzyskać delikatną konsystencję i głęboki smak, popularny w daniach domowej kuchni japońskiej.
W Chinach Sepia esculenta jest często suszona na słońcu i sprzedawana jako twarde, skoncentrowane paski lub płaty, które przed przyrządzeniem moczy się, a następnie smaży lub gotuje. Proces suszenia intensyfikuje smak i wydłuża trwałość produktu, czyniąc go popularnym składnikiem zup, wywarów i przekąsek. W Korei mięso mątw bywa marynowane w pikantnych pastach na bazie chili, czosnku i imbiru, tworząc wyraziste dania typowe dla tamtejszej kuchni.
Ze względu na swoją strukturę i smak Sepia esculenta znajduje także zastosowanie w kuchni fusion, gdzie łączy się ją z europejskimi, śródziemnomorskimi czy nowoczesnymi technikami kulinarnymi. Czarny makaron barwiony atramentem mątwy, risotto o intensywnie ciemnej barwie czy grillowane plastry mątwy serwowane z oliwą, ziołami i cytrusami stają się elementem menu restauracji nastawionych na kreatywne podejście do owoców morza.
Badania naukowe i zastosowania poza gastronomią
Mątwa japońska, podobnie jak inne gatunki rodzaju Sepia, stanowi interesujący obiekt badań naukowych. Jej zdolność do dynamicznej zmiany barw i wzorów na skórze sprawia, że naukowcy analizują strukturę i funkcjonowanie chromatoforów, irydoforów i leukoforów, aby lepiej zrozumieć mechanizmy optyczne i neurofizjologiczne stojące za tym zjawiskiem. Wiedza ta może znaleźć zastosowanie w rozwoju nowych materiałów o zmiennym kolorze, kamuflażu wojskowym, a nawet w inżynierii tkanin reagujących na bodźce zewnętrzne.
Uwagę badaczy przyciąga również układ nerwowy mątw. Złożony mózg, bogate zachowania i zdolności poznawcze czynią z nich model do badań nad uczeniem się, pamięcią i percepcją. Choć większość szczegółowych prac prowadzona była na innych gatunkach z rodzaju Sepia, obserwacje nad Sepia esculenta mogą pomóc w porównaniach międzygatunkowych i w lepszym zrozumieniu ewolucyjnych podstaw inteligencji u bezkręgowców.
Tradycyjnie atrament mątwy był wykorzystywany jako naturalny barwnik – znany pod nazwą sepia. Dawniej z atramentu mątw i kałamarnic produkowano tusze do pisania i rysowania, szczególnie cenione w grafice i malarstwie, gdzie dawały ciepły, brązowawy odcień. Współcześnie nazwa „sepia” funkcjonuje również jako określenie specyficznej tonacji fotograficznej, nawiązującej właśnie do barwy dawnych tuszów z atramentu głowonogów.
Kość mątwy, jako bogate źródło węglanu wapnia, ma znaczenie w hodowli ptaków ozdobnych, gadów czy niektórych bezkręgowców akwariowych. W sklepach zoologicznych sprzedawana jest pod postacią białawych, podłużnych płytek, które zwierzęta mogą obgryzać, uzupełniając niedobory wapnia i ścierając przeerastające dzioby czy szczęki. Choć najczęściej nie oznacza się dokładnie gatunku pochodzenia, w handlu mogą znajdować się również kości mątwy japońskiej, pochodzące z azjatyckich połowów.
Ochrona zasobów, akwakultura i przyszłość połowów
Rosnące zapotrzebowanie na owoce morza w regionie Azji Wschodniej oraz globalizacja handlu prowadzą do stałego zwiększania presji połowowej na liczne gatunki głowonogów, w tym na Sepia esculenta. Ponieważ mątwy cechują się szybkim wzrostem i relatywnie krótkim cyklem życiowym, w przeszłości uważano je za mniej wrażliwe na przełowienie niż gatunki długowieczne. Jednak badania populacyjne wskazują, że zbyt intensywne odławianie może prowadzić do lokalnych spadków liczebności, zmian w strukturze wiekowej oraz do zaburzeń w okresach rozrodu.
W odpowiedzi na te zagrożenia wprowadzane są regulacje dotyczące połowów – obejmujące m.in. limity wielkości osobników, okresy ochronne przypadające na sezon rozrodczy oraz ograniczenia w stosowaniu niektórych narzędzi połowowych na wrażliwych siedliskach bentosowych. Monitoring zasobów Sepia esculenta oraz innych głowonogów staje się istotnym elementem zarządzania rybołówstwem w Japonii, Chinach i Korei, zwłaszcza że gatunki te odgrywają kluczową rolę w przybrzeżnych ekosystemach i w lokalnej gospodarce.
W ostatnich dekadach rośnie zainteresowanie akwakulturą mątwy japońskiej. Eksperymentalne i pilotażowe hodowle mają na celu opracowanie metod rozmnażania w sztucznych warunkach, wychowu młodych osobników oraz ich tuczu do wielkości handlowej. Hodowla w kontrolowanych systemach mogłaby zmniejszyć presję na dzikie populacje, zapewniając jednocześnie stabilne dostawy wysokiej jakości surowca dla przemysłu spożywczego. Akwarystyka użytkowa i badawcza wykorzystuje z kolei Sepia esculenta jako gatunek modelowy w warunkach laboratoriów i specjalistycznych placówek.
Jednym z wyzwań związanych z przyszłością mątwy japońskiej jest również zmiana klimatu. Wzrost temperatury wód, zakwaszanie oceanów oraz przekształcenia siedlisk przybrzeżnych (urbanizacja wybrzeży, zanieczyszczenia, budowa portów i infrastruktury) mogą wpływać na rozród, wylęg młodych, dostępność pokarmu oraz migracje rozrodcze. Dlatego obserwacja reakcji tego gatunku na szybko zmieniające się warunki środowiskowe będzie ważnym elementem badań morskich w nadchodzących dekadach.
Ciekawostki i kontekst kulturowy
Mątwy, w tym Sepia esculenta, od dawna wzbudzają zainteresowanie ludzi zamieszkujących wybrzeża Azji Wschodniej. W tradycyjnych opowieściach i sztuce pojawiają się motywy morskich stworzeń o zmiennym wyglądzie, zdolnych do nagłego zniknięcia w chmurze atramentu. Choć kulturowa rola mątw jest mniej wyrazista niż np. ośmiornic czy wielorybów, ich obecność w kuchni i w rzemiośle (wykorzystanie kości mątw i atramentu) wpłynęła na lokalne zwyczaje.
Interesującym aspektem jest sposób, w jaki mątwy postrzegane są w nowoczesnej popkulturze. Głowonogi o zmiennym kolorze, dużych oczach i licznych ramionach stały się inspiracją dla wielu przedstawień w filmach, grach komputerowych czy komiksach. Choć nie zawsze są one wiernym odwzorowaniem Sepia esculenta, czerpią z ogólnego wyobrażenia o „inteligentnych, tajemniczych stworach morskich” zdolnych do kamuflażu i zaskoczenia przeciwnika. To skojarzenie ma swoje źródło w realnych zdolnościach mątw i kalmarów do gwałtownej zmiany wyglądu.
Ciekawostką biologiczną jest także sposób, w jaki mątwy rozwiązują problem widzenia barw. Choć ich oczy uznaje się za monochromatyczne, wiele badań sugeruje, że dzięki specyficznej budowie źrenic (w kształcie litery „W” u niektórych gatunków) oraz wykorzystaniu aberracji chromatycznych mogą one „oceniać” barwę otoczenia, mimo braku klasycznego widzenia kolorów. Pozwala im to na precyzyjny dobór wzorów kamuflażu, nawet jeśli same nie postrzegają barw w sposób zbliżony do człowieka.
Nie brak również anegdot o niecodziennych spotkaniach nurków z mątwami. Sepia esculenta, podobnie jak inne mątwy, potrafi przejawiać pewną ciekawość wobec obiektów pojawiających się w jej otoczeniu. Zbliża się, obserwuje, prezentuje zmieniające się wzory barwne, czasem naśladuje fakturę i kolorystykę dna, by po chwili nagle odskoczyć, zostawiając za sobą smugę atramentu. Dla osób eksplorujących przybrzeżne wody Japonii czy Korei takie spotkania stanowią jeden z najbardziej pamiętnych elementów nurkowania.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania o mątwę japońską Sepia esculenta
Jak odróżnić mątwę japońską od kalmara lub ośmiornicy?
Mątwa japońska ma owalne, spłaszczone ciało i charakterystyczną wewnętrzną płytkę – kość mątwy – której nie posiadają ani kalmary, ani ośmiornice. Jej płaszcz jest otoczony cienką płetwą biegnącą niemal dookoła ciała, co nadaje jej łagodny, „latający” sposób poruszania się. Posiada dziesięć ramion (osiem krótszych i dwa dłuższe chwytnie), podczas gdy ośmiornice mają ich osiem. W porównaniu z kalmarami mątwy są zwykle bardziej krępe, a ich ciało wydaje się masywniejsze i mniej wydłużone.
Czy mątwa japońska jest bezpieczna do jedzenia i jak wpływa na zdrowie?
Sepia esculenta uznawana jest za bezpieczny i wartościowy składnik diety, o ile pochodzi z kontrolowanych łowisk i nie jest zanieczyszczona metalami ciężkimi czy toksynami. Jej mięso zawiera dużo pełnowartościowego białka, witaminy z grupy B, jod oraz mikroelementy istotne dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Niska zawartość tłuszczu i obecność nienasyconych kwasów tłuszczowych sprzyjają utrzymaniu prawidłowego profilu lipidowego. Jak w przypadku wszystkich owoców morza, najważniejsze są świeżość produktu i odpowiednia obróbka kulinarna.
W jaki sposób mątwa japońska poluje i co stanowi jej główny pokarm?
Mątwa japońska jest aktywnym drapieżnikiem bentosowym. Wykorzystuje doskonały wzrok oraz zdolność kamuflażu, aby zbliżyć się do ofiary niezauważenie. Z ukrycia potrafi błyskawicznie wystrzelić dwa dłuższe ramiona, wyposażone w przyssawki, którymi chwyta skorupiaki, drobne ryby denne, wieloszczety i inne bezkręgowce. Następnie przyciąga zdobycz do dzioba, przypominającego kształtem dziob papugi, i rozdrabnia ją. Dzięki inteligentnym zachowaniom i elastycznym strategiom polowania potrafi efektywnie wykorzystywać zasoby pokarmowe zmieniającego się środowiska przybrzeżnego.
Czy mątwę japońską można hodować w warunkach akwakultury?
Trwają intensywne prace nad rozwijaniem akwakultury Sepia esculenta, szczególnie w Japonii i Chinach. Mątwy wykazują cechy sprzyjające hodowli – szybki wzrost, krótki cykl życiowy i wysoki potencjał rozrodczy – ale jednocześnie są wrażliwe na warunki środowiskowe, jakość wody i zagęszczenie obsady. W laboratoriach i ośrodkach badawczych opracowuje się metody sztucznego zapłodnienia, inkubacji jaj oraz wychowu młodych, jednak na szeroko zakrojoną, w pełni opłacalną produkcję komercyjną wciąż wpływa wiele czynników technicznych i ekonomicznych.
Czy mątwa japońska jest zagrożona przełowieniem lub zmianami klimatu?
Sepia esculenta nie jest obecnie uznawana za krytycznie zagrożoną, ale lokalne populacje mogą doświadczać silnej presji połowowej, szczególnie w gęsto zaludnionych rejonach przybrzeżnych. Intensywne rybołówstwo, degradacja siedlisk oraz zmiany klimatyczne – w tym ocieplanie i zakwaszanie wód – mogą wpływać na powodzenie rozrodu, śmiertelność młodych i dostępność pokarmu. Dlatego coraz większą wagę przywiązuje się do monitorowania zasobów, wprowadzania okresów ochronnych oraz badania reakcji tego gatunku na dynamicznie zmieniające się środowisko morskie regionu zachodniego Pacyfiku.













