Sprawna wyciągarka sieciowa to serce wielu jednostek rybackich – od kutrów dalekomorskich, po małe łodzie przybrzeżne. Awaria łożysk w takim urządzeniu oznacza nie tylko przestój w połowie, ale też realne straty finansowe i ryzyko uszkodzenia całego układu napędowego. Wymiana łożysk nie jest czynnością zarezerwowaną wyłącznie dla wyspecjalizowanych serwisów; przy zachowaniu zasad bezpieczeństwa i znajomości podstaw można ją wykonać samodzielnie lub świadomie nadzorować pracę mechanika. Poniższy tekst omawia krok po kroku proces wymiany łożysk w wyciągarce sieciowej, a także porusza szerszy kontekst – dobór łożysk, eksploatację w środowisku morskim oraz praktyczne wskazówki z zakresu techniki połowu.

Budowa wyciągarki sieciowej i rola łożysk

Wyciągarka sieciowa służy do wybierania i luzowania sieci, lin oraz czasem także innego osprzętu, np. worków trałowych czy drygawic. W zależności od typu jednostki i metody połowu może to być niewielki, elektryczny kabestan lub złożony system zasilany hydraulicznie. Niezależnie od skali, wszystkie wyciągarki mają kilka wspólnych elementów: bęben lub rolki, przekładnię, napęd oraz zespół łożysk prowadzących i podpierających wały.

Łożyska są kluczowe dla płynnej pracy całego układu. W wyciągarkach sieciowych stosuje się najczęściej:

• Łożyska kulkowe – przyjmują obciążenia promieniowe i częściowo osiowe, używane w lżejszych wyciągarkach elektrycznych.
• Łożyska baryłkowe i stożkowe – znoszą duże obciążenia promieniowe i osiowe, typowe dla masywnych wyciągarek hydraulicznych.
• Łożyska ślizgowe – czasem stosowane jako dodatkowe podparcie wału w miejscach trudno dostępnych lub narażonych na zanieczyszczenia.

W warunkach morskich łożyska muszą pracować w obecności soli, wilgoci, wahań temperatury, a często również przy stałym narażeniu na chwilowe przeciążenia. Gdy sieć zaczepi o przeszkodę podwodną, gdy w bęben uderzy fala lub podczas zrywów związanych z dużą masą złowionych ryb – wszystkie te siły przejmowane są właśnie przez łożyska. Ich stan techniczny bezpośrednio wpływa na efektywność połowu, zużycie paliwa, a nawet bezpieczeństwo załogi.

Pierwsze sygnały zużycia łożysk to najczęściej narastający hałas, wibracje, przegrzewanie się obudowy, wycieki smaru lub oleju z okolic uszczelnień oraz wyczuwalne luzy na wale. Ignorowanie tych objawów w praktyce rybackiej bywa kuszące – sezon, pogoda, presja ekonomiczna – lecz prowadzi do szybkiej degradacji całej przekładni. W skrajnym przypadku może dojść do zatarcia wału, pęknięcia uchwytów lub deformacji bębna, a to już awaria wymagająca długotrwałego postoju w stoczni.

Wyciągarki sieciowe często mają łożyska montowane w osobnych oprawach (tzw. łożyska stojakowe i kołnierzowe). Ułatwia to ich wymianę na jednostce, bez konieczności demontażu całego urządzenia. Zrozumienie, gdzie dokładnie znajdują się łożyska i jak są uszczelnione, jest pierwszym krokiem do bezpiecznej i skutecznej wymiany.

Przygotowanie do wymiany łożysk w wyciągarce sieciowej

Proces wymiany łożysk wymaga nie tylko odpowiednich narzędzi, ale również dobrego planu. Na statku przestrzeń jest ograniczona, warunki bywają mokre, a dostęp do energii elektrycznej i sprężonego powietrza może być ograniczony. Dlatego każde prace przy wyposażeniu pokładowym powinny być zaplanowane na czas postoju w porcie lub w spokojnych warunkach pogodowych, najlepiej na kotwicowisku osłoniętym od fali.

Bezpieczeństwo pracy i organizacja stanowiska

Podstawą jest całkowite odłączenie napięcia – w przypadku wyciągarek elektrycznych – lub odcięcie obiegu hydraulicznego w przypadku napędu hydraulicznego. Konieczna jest także blokada mechaniczna bębna, aby zapobiec jego niekontrolowanemu obrotowi podczas prac. Stosuje się do tego kliny lub specjalne blokady, czasami także łańcuchy zabezpieczające.

Przed rozpoczęciem demontażu warto wykonać dokumentację fotograficzną rozmieszczenia przewodów, osłon, pierścieni dystansowych i uszczelnień. W warunkach pokładowych, przy ograniczonym oświetleniu, takie zdjęcia są nieocenioną pomocą przy montażu, zwłaszcza gdy przerwa między demontażem a ponownym montażem wydłuży się z powodu np. oczekiwania na części.

Na stanowisku pracy nie powinno brakować takich elementów jak: pojemniki na drobne części, czyste szmaty, rozpuszczalnik do odtłuszczania, pędzle, a także odpowiednie środki ochrony osobistej – rękawice, okulary, ubranie robocze. Należy także przygotować miejsce na odłożenie demontowanych części wału i bębna tak, aby nie uległy zabrudzeniu, zarysowaniu lub uszkodzeniu.

Narzędzia i wyposażenie pomocnicze

Do wymiany łożysk w wyciągarce sieciowej potrzebne będą zazwyczaj:

• Zestaw kluczy płaskich, oczkowych i nasadowych, dopasowanych do śrub metrycznych i calowych.
• Wybijaki i młotki (stalowy oraz gumowy lub z tworzywa).
• Ściągacze mechaniczne lub hydrauliczne do demontażu łożysk z wału.
• Prasa warsztatowa, jeśli planowany jest demontaż lub montaż na prasie.
• Przyrządy pomiarowe: suwmiarka, mikrometr, czujnik zegarowy do pomiaru luzów i bicia osiowego.
• Smarownice ręczne, odpowiedni smar łożyskowy do środowiska morskiego.
• Jeśli to możliwe – podgrzewacz indukcyjny lub płyta grzewcza do montażu łożysk metodą na gorąco.

Dodatkowo przydatne są środki chemiczne: preparaty penetrujące do poluzowania zapieczonych śrub, środki do czyszczenia i odtłuszczania, kleje do połączeń ciernych (np. do lekkiego zabezpieczenia pierścieni przed obracaniem, jeśli jest to przewidziane przez producenta).

Dobór właściwych łożysk i uszczelnień

Przed przystąpieniem do jakichkolwiek prac warto upewnić się, że na pokładzie lub w magazynie znajdują się odpowiednie łożyska i uszczelnienia. Najlepiej korzystać z dokumentacji technicznej wyciągarki, gdzie podane są dokładne symbole i parametry łożysk. Jeśli dokumentacji brakuje, można odczytać oznaczenia z istniejących łożysk, zwracając uwagę na:

• Rodzaj łożyska (np. kulkowe zwykłe, baryłkowe, stożkowe).
• Wymiary – średnicę wewnętrzną, zewnętrzną oraz szerokość.
• Rodzaj uszczelnienia – metalowe osłony, uszczelnienia gumowe, otwarte.
• Serię materiałową – w warunkach morskich stosuje się często łożyska o podwyższonej odporności na korozję.

Warto rozważyć zastosowanie łożysk o zwiększonej nośności czy też z fabrycznie nałożonym specjalnym smarem morskim. Wiele firm oferuje rozwiązania przeznaczone do środowiska agresywnego chemicznie, jak wody słone. Dobrą praktyką jest jednoczesna wymiana uszczelnień – simmeringów i pierścieni osłonowych, ponieważ ich zużycie często idzie w parze ze zużyciem łożysk.

Demontaż, montaż i regulacja łożysk w wyciągarce

Po przygotowaniu stanowiska, narzędzi i części zamiennych można przystąpić do właściwej wymiany. Ze względu na różnorodność konstrukcji wyciągarek, opis będzie miał charakter ogólny, ale uwzględni typowe rozwiązania stosowane w rybołówstwie.

Demontaż zespołu łożyskowego

Pierwszym etapem jest demontaż osłon i elementów utrudniających dostęp do łożysk – mogą to być zabudowy ochronne, prowadnice lin, czujniki czy osłony bezpieczeństwa. Wszystkie śruby warto odkładać w oznaczonych pojemnikach i, jeśli to możliwe, oznaczać ich położenie. Ułatwia to późniejszy montaż oraz ogranicza ryzyko pomyłki przy składaniu całości.

Następnie luzuje się elementy mocujące wał – sprzęgła, koła zębate lub pasowe – aby móc odsunąć je od łożyska. Często potrzebne jest użycie ściągaczy, ponieważ długotrwała praca w warunkach morskich sprzyja korozji i „zapieczeniu” elementów. Przy użyciu ściągacza należy zadbać o jego osiowe ustawienie i równomierne dociąganie śrub, aby nie uszkodzić wału ani gniazda łożyskowego.

Po zwolnieniu elementów napędu można przystąpić do demontażu oprawy łożyska lub zdjęcia samego łożyska z wału. W niektórych konstrukcjach łożyska pozostają w oprawach i całe oprawy zdejmuje się wraz z łożyskiem. W innych – łożyska osadzone są w kadłubie wyciągarki, a demontuje się je z wału przy użyciu ściągaczy. Szczególną ostrożność należy zachować przy demontażu łożysk stożkowych, gdzie występują pierścienie regulacyjne i nakrętki łożyskowe; ich kolejność i sposób ułożenia trzeba dokładnie zapamiętać.

Ocena stanu wału i gniazd łożysk

Po zdjęciu zużytego łożyska nie należy od razu przystępować do montażu nowego. Kluczowym etapem jest kontrola stanu wału, gniazd łożyskowych i powierzchni współpracujących. Sprawdza się obecność zarysowań, nadżerek korozyjnych, śladów przegrzania lub poluzowania. Jeśli na czopie wału widać ślady obracania się pierścienia wewnętrznego łożyska (tzw. fretting), trzeba ocenić, czy wymiary nadal mieszczą się w tolerancji.

Pomiar średnicy czopa i porównanie go ze specyfikacją łożyska pozwala stwierdzić, czy pasowanie nadal jest odpowiednio ciasne. Zbyt luźne pasowanie sprawi, że nowe łożysko szybko ulegnie uszkodzeniu, ponieważ pierścień zacznie się obracać na wale zamiast obracać się tylko elementy toczne. W takim przypadku konieczna może być regeneracja wału (napawanie, chromowanie, tulejowanie) lub zastosowanie specjalnych tulei naprawczych, o ile producent dopuszcza takie rozwiązanie.

Gniazda łożysk w oprawach i kadłubie wyciągarki również trzeba dokładnie skontrolować. Ślady wybicia, odkształcenia czy pęknięcia mogą wymagać prostowania, tulejowania lub wymiany całej oprawy. Próba montażu nowego łożyska w zdeformowanym gnieździe skończy się zazwyczaj krótką żywotnością i ponownym demontażem w najgorszym możliwym momencie – podczas intensywnego połowu.

Przygotowanie i montaż nowych łożysk

Przed założeniem nowe łożyska należy przechowywać w oryginalnym opakowaniu, w suchym i czystym miejscu. Tuż przed montażem łożysko wyjmuje się z opakowania i sprawdza, czy nie ma uszkodzeń transportowych. Łożysk fabrycznie nasmarowanych nie czyści się rozpuszczalnikiem; w przypadku łożysk otwartych, przeznaczonych do pracy w kąpieli olejowej, dopuszczalne jest delikatne przetarcie powierzchni roboczych, aby usunąć warstwę konserwującą, jeśli taką zastosowano.

Łożyska można montować na wał metodą na zimno lub na gorąco. Metoda na gorąco polega na podgrzaniu pierścienia wewnętrznego do temperatury ok. 80–100°C, dzięki czemu rozszerzy się on na tyle, że można go bez użycia siły nasunąć na wał. Jest to szczególnie zalecane przy większych łożyskach, typowych dla ciężkich wyciągarek hydraulicznych. Trzeba jednak pilnować, aby nie przegrzać łożyska (powyżej ok. 120°C grozi to uszkodzeniem struktury materiału i utratą własności mechanicznych).

Metoda na zimno wymaga użycia prasy lub odpowiedniego pobijaka, który dociska wyłącznie pierścień montowany z ciasnym pasowaniem – nigdy nie wolno uderzać w pierścień zewnętrzny, gdy wciskany jest pierścień wewnętrzny, bo spowoduje to uszkodzenie bieżni i elementów tocznych. W warunkach pokładowych, gdzie nie zawsze jest dostęp do prasy, często wykorzystuje się młotek i tuleję dopasowaną do pierścienia łożyska, dbając o równomierne rozłożenie sił.

Łożyska stożkowe wymagają szczególnej uwagi podczas regulacji luzu osiowego. Zbyt duży luz skutkuje niestabilną pracą i przyspieszonym zużyciem, zbyt mały – przegrzewaniem i ryzykiem zatarcia. Regulacji dokonuje się zazwyczaj za pomocą nakrętki łożyskowej i podkładek dystansowych, kontrolując luz przy użyciu czujnika zegarowego lub, w prostszych zastosowaniach, metodą doświadczenia (wyczuwalny, minimalny luz przy zimnym złożeniu).

Smarowanie i montaż końcowy wyciągarki

Smarowanie łożysk w wyciągarce sieciowej musi uwzględniać nie tylko obciążenia mechaniczne, ale przede wszystkim ekspozycję na wodę morską. Stosuje się smary wodoodporne, odporne na wypłukiwanie, często na bazie kompleksów wapniowych lub litowo-wapniowych, dedykowane do środowiska morskiego. Należy ściśle przestrzegać zaleceń producenta co do ilości smaru: nadmierne wypełnienie łożyska smarem może prowadzić do przegrzewania, zwłaszcza przy wyższych prędkościach obrotowych.

Jeśli wyciągarka ma centralny układ smarowania, po montażu łożysk trzeba upewnić się, że wszystkie przewody są drożne, a smar dochodzi do punktów smarnych. Smarowanie ręczne wymaga wyznaczenia harmonogramu dolewek, najlepiej powiązanego z planem konserwacji całego sprzętu pokładowego. W praktyce rybołówstwa przybrzeżnego często przyjmuje się zasadę smarowania po każdym intensywnym połowie lub co kilka dni w zależności od eksploatacji.

Po zakończeniu montażu mechanicznego i smarowania należy przywrócić wszystkie osłony, zabezpieczenia i blokady. Przed pełnym obciążeniem wyciągarki wykonuje się próbny rozruch na biegu jałowym: sprawdza się dźwięki, temperaturę obudów łożysk, ewentualne wycieki oraz poprawność działania systemu sterowania. Następnie, przy niewielkim obciążeniu (np. wybieranie pustej liny), ocenia się zachowanie całego zespołu. Dopiero po pozytywnych próbach można uznać wymianę łożysk za zakończoną.

Warto w dzienniku maszynowym lub w dokumentacji statku odnotować datę wymiany łożysk, typ zastosowanych elementów, rodzaj użytego smaru oraz ewentualne uwagi dotyczące stanu wału czy opraw. Pozwala to na planowanie kolejnych przeglądów i ocenę trwałości zastosowanych rozwiązań w realnych warunkach eksploatacji.

Eksploatacja, profilaktyka i szerszy kontekst technik połowu

Wymiana łożysk to często reakcja na zaawansowane zużycie. W dobrze zarządzanej jednostce rybackiej dąży się jednak do profilaktyki – regularne przeglądy i planowa wymiana krytycznych elementów pozwalają uniknąć awarii w sezonie szczytowym. W przypadku wyciągarek sieciowych profilaktyka obejmuje zarówno aspekty mechaniczne, jak i codzienne nawyki załogi.

Codzienna obsługa wyciągarki w trakcie rejsu

Podstawą jest utrzymywanie wyciągarki w czystości. Resztki sieci, worków, ości czy innych zanieczyszczeń mogą dostawać się w okolice uszczelnień, przyspieszając zużycie łożysk. Proste czynności, takie jak spłukiwanie urządzenia słodką wodą po zakończonym połowie, regularne usuwanie resztek roślin morskich i innych zabrudzeń, realnie wydłużają żywotność całego mechanizmu.

Operator wyciągarki powinien reagować na każdy nietypowy dźwięk lub wibrację. Nawet jeśli w danym momencie połowu nie ma możliwości przerwania pracy, odnotowanie objawu i zgłoszenie go mechanikowi lub bosmanowi pozwala zaplanować działania w pierwszym możliwym terminie. W praktyce wielu jednostek skuteczna komunikacja między pokładem a maszynownią jest ważniejsza niż najdroższy smar – bo pozwala reagować zanim drobna anomalia przerodzi się w poważną awarię.

Znaczenie właściwych technik połowu dla trwałości łożysk

Choć może się wydawać, że technika połowu to zupełnie inny temat niż łożyska, w rzeczywistości są one ściśle powiązane. Sposób manewrowania jednostką, tempo wybierania sieci, unikanie szarpnięć i przeciążeń ma bezpośredni wpływ na obciążenia przenoszone przez wyciągarkę. Przykładowo, przy połowie trałowym ważne jest stopniowe napinanie liny trałowej, a nie gwałtowne ruszanie z miejsca przy luzowanej sieci; przy zastawianiu sieci skrzelowych niewskazane są nagłe manewry, gdy część sieci jest już na bębnie, a część jeszcze w wodzie.

Doświadczeni kapitanowie i bosmani potrafią tak dobrać parametry pracy wyciągarki – prędkość wybierania, hamowanie, moment rozpoczęcia zwijania – aby ograniczyć szczytowe obciążenia. Z punktu widzenia łożysk oznacza to wielokrotnie mniejsze ryzyko mikropęknięć bieżni i zmęczeniowego złuszczania, które są główną przyczyną uszkodzeń w ciężkich układach napędowych. Nowoczesne wyciągarki z napędem hydraulicznym lub elektrycznym wyposażone są często w systemy soft start i regulację momentu obrotowego, co dodatkowo pomaga ochronić łożyska.

Modernizacja wyciągarek i wybór zaawansowanych łożysk

Wraz z rozwojem technologii połowu i coraz ostrzejszymi wymaganiami dotyczącymi efektywności energetycznej, rośnie zainteresowanie modernizacją istniejących wyciągarek. Wymiana łożysk bywa dobrym momentem, aby rozważyć szersze zmiany – np. zastosowanie łożysk o niższych oporach toczenia, montaż systemu zdalnego monitoringu temperatury i wibracji, czy też przebudowę całego napędu na bardziej energooszczędny.

Wielu producentów oferuje łożyska zintegrowane z czujnikami, które mogą przekazywać dane do systemów nadzoru technicznego. Na jednostkach rybackich, gdzie każdy kilogram ładowności i każdy amper energii mają znaczenie, monitorowanie stanu łożysk pozwala na planowanie przestojów w najmniej uciążliwych momentach, np. pomiędzy sezonami na poszczególne gatunki ryb. Choć takie rozwiązania są droższe w zakupie, w perspektywie kilku lat mogą przynieść wymierne oszczędności.

Ciekawym kierunkiem jest także stosowanie łożysk hybrydowych – z elementami tocznymi z ceramiki. Charakteryzują się one mniejszymi oporami ruchu, większą odpornością na korozję i często dłuższą żywotnością w warunkach niestabilnego smarowania. Nie zawsze jednak są one optymalnym wyborem dla ciężkich wyciągarek sieciowych, gdzie decydujące znaczenie mają udarowe obciążenia i wytrzymałość mechaniczna. Dlatego każdą modernizację warto konsultować z producentem wyciągarki lub z wyspecjalizowanym inżynierem znającym realia rybołówstwa.

Szkolenie załogi i kultura techniczna na statku

Niezależnie od poziomu zaawansowania technicznego, to ludzie obsługują wyciągarkę i odpowiadają za jej stan. Szkolenie załogi z podstaw diagnostyki – rozpoznawania objawów zużycia łożysk, zasad smarowania, bezpiecznego montażu i demontażu – ma ogromne znaczenie. Wprowadzenie prostych list kontrolnych, np. dziennych i tygodniowych przeglądów, pomaga utrwalić dobre nawyki.

Kultura techniczna na statku przejawia się także w dbałości o dokumentację. Zapisy dotyczące wymiany łożysk, rodzaju zastosowanych smarów, okresowych problemów i ich rozwiązań tworzą praktyczną bazę wiedzy, z której korzystają kolejne wachty i kolejne pokolenia rybaków. W wielu flotach przybrzeżnych to właśnie taka przekazywana z rąk do rąk wiedza decyduje o tym, czy wyciągarka będzie niezawodna przez lata, czy też stanie się źródłem ciągłych problemów.

Wpływ sprawności wyciągarki na efektywność połowu

Sprawna wyciągarka z nowymi, prawidłowo zamontowanymi łożyskami przekłada się bezpośrednio na komfort i efektywność pracy na pokładzie. Płynne wybieranie sieci oznacza mniejsze zmęczenie załogi, krótszy czas między zarzuceniem a wybieraniem, a także mniejsze ryzyko uszkodzeń samego narzędzia połowowego. Przy połowach, gdzie liczy się szybkość obróbki – np. przy pelagicznych połowach sieciowymi workami – każda minuta zaoszczędzona na obsłudze sieci może oznaczać większą świeżość i wyższą jakość surowca rybnego.

Na jednostkach mniejszych, gdzie wyciągarka często pełni funkcję uniwersalnego urządzenia do prac pokładowych, niezawodność łożysk wpływa także na możliwość szybkiego reagowania w sytuacjach awaryjnych, np. przy konieczności podjęcia człowieka z wody czy sprawnego wyrwania narzędzi z zaczepu. Dlatego dbałość o stan łożysk nie jest jedynie kwestią techniczną – to element szerszego podejścia do bezpieczeństwa i profesjonalizmu całej załogi.

FAQ – najczęstsze pytania dotyczące łożysk w wyciągarkach sieciowych

Jak często należy wymieniać łożyska w wyciągarce sieciowej?

Nie ma jednej uniwersalnej częstotliwości, bo wiele zależy od intensywności eksploatacji, warunków pogodowych, rodzaju połowów i jakości smarowania. W praktyce na jednostkach pracujących codziennie przeprowadza się szczegółowy przegląd łożysk co 12 miesięcy, a planową wymianę najczęściej co 3–5 lat. Jeśli jednak pojawią się objawy zużycia – hałas, wibracje, nagrzewanie się opraw, wycieki smaru – nie wolno czekać do „terminu” przeglądu, tylko podjąć działania natychmiast.

Jak rozpoznać, że łożyska w wyciągarce wymagają pilnej wymiany?

Najbardziej charakterystyczne objawy to narastający, metaliczny hałas podczas pracy, wyczuwalne wibracje przenoszące się na konstrukcję, lokalne przegrzewanie się opraw łożysk (często wyczuwalne dłonią) oraz widoczne wycieki lub zanieczyszczenie smaru. Dodatkowym sygnałem jest pojawienie się luzu na wale lub bębnie. Jeśli którykolwiek z tych objawów pojawia się nagle lub gwałtownie się nasila, należy wstrzymać intensywne użytkowanie wyciągarki i jak najszybciej przeprowadzić diagnostykę.

Czy wymianę łożysk na statku można wykonać samodzielnie, bez serwisu?

W wielu przypadkach tak, pod warunkiem posiadania odpowiednich narzędzi i doświadczenia mechanicznego w załodze. Proste konstrukcje z łożyskami w oprawach stojakowych są stosunkowo łatwe do obsługi. Trzeba jednak pamiętać o ryzyku związanym z pracą w ograniczonej przestrzeni, konieczności prawidłowego doboru łożysk i smarów oraz o odpowiedniej regulacji luzów, szczególnie przy łożyskach stożkowych. W przypadku dużych wyciągarek hydraulicznych lub nietypowych usterek bezpieczniej jest skorzystać z pomocy wyspecjalizowanego serwisu.

Jaki smar jest najlepszy do łożysk wyciągarki pracującej na morzu?

Najlepiej stosować smary przeznaczone specjalnie do środowiska morskiego – odporne na wypłukiwanie przez wodę, o dobrych właściwościach antykorozyjnych i dostosowane do zakładanych temperatur pracy. W praktyce stosuje się smary na bazie kompleksów wapniowych lub litowo-wapniowych, często z dodatkami uszlachetniającymi przeciwzużyciowo. Wybór konkretnego produktu warto skonsultować z producentem wyciągarki lub dostawcą łożysk, uwzględniając prędkości obrotowe, obciążenia oraz sposób smarowania (ręczne, centralne, kąpiel olejowa).

Czy warto inwestować w łożyska „morskie” lub o podwyższonej odporności na korozję?

W większości przypadków tak, szczególnie na jednostkach intensywnie eksploatowanych i narażonych na częsty kontakt z wodą morską i mgłą solną. Łożyska ze specjalnych gatunków stali, z ulepszonymi uszczelnieniami lub fabrycznie nasmarowane smarami morskim charakteryzują się zazwyczaj dłuższą żywotnością i mniejszym ryzykiem zatarcia. Choć ich cena jednostkowa jest wyższa, koszty nieplanowanego postoju, utraconych połowów oraz awaryjnych napraw zwykle wielokrotnie przewyższają różnicę w cenie samych łożysk.